fizyka (2)

Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika „Świat fizyki”

 

  1. Wykonujemy pomiary

 

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca))

Uczeń:

1.1. Wielkości fizyczne, które mierzysz na co dzień

·   wymienia przyrządy, za pomocą których mierzymy długość, temperaturę, czas, szybkość i masę

·   podaje zakres pomiarowy przyrządu

·   przelicza jednostki długości, czasu i masy

·   wymienia jednostki wszystkich mierzonych wielkości

·   podaje dokładność przyrządu

·   oblicza wartość najbardziej zbliżoną do rzeczywistej wartości mierzonej wielkości, jako średnią arytmetyczną wyników

·      wyjaśnia na przykładach przyczyny występowania niepewności pomiarowych

·   zapisuje różnice między wartością końcową i początkowa wielkości fizycznej (np. )

·   wyjaśnia, co to znaczy wyzerować przyrząd pomiarowy

·   wyjaśnia pojęcie szacowania wartości wielkości fizycznej

·   wyjaśnia, co to jest rząd wielkości

·   zapisuje wynik pomiaru bezpośredniego wraz z niepewnością

·   wymienia jednostki podstawowe SI

1.2. Pomiar wartości siły ciężkości

·   mierzy wartość siły w niutonach za pomocą siłomierza

·   oblicza wartość ciężaru posługując się wzorem

·   wykazuje doświadczalnie, że wartość siły ciężkości jest wprost proporcjonalna do masy ciała

·   uzasadnia potrzebę wprowadzenia siły jako wielkości wektorowej

·   podaje cechy wielkości wektorowej

·   przekształca wzór  i oblicza masę ciała, znając wartość jego ciężaru

·   rysuje wektor obrazujący siłę o zadanej wartości (przyjmując odpowiednią jednostkę)

1.3. Wyznaczanie gęstości substancji

·   odczytuje gęstość substancji z tabeli

·   na podstawie gęstości podaje masę określonej objętości danej substancji

·   mierzy objętość ciał o nieregularnych kształtach za pomocą menzurki

·   wyznacza doświadczalnie gęstość ciała stałego o regularnych kształtach (9.1)

·   wyznacza doświadczalnie gęstość cieczy

·   oblicza gęstość substancji ze związku

·   podaje jednostki gęstości

·   przelicza gęstość wyrażoną w kg/m3 na g/cm3 i na odwrót

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości fizycznych w tym wzorze

·   zaokrągla wynik pomiaru pośredniego do dwóch cyfr znaczących

·   wyjaśnia, czym różni się mierzenie wielkości fizycznej od jej wyznaczania (pomiaru pośredniego)

1.4. Pomiar ciśnienia

·   pokazuje na przykładach, że skutek nacisku ciał na podłoże zależy od wielkości powierzchni zetknięcia

·   podaje jednostkę ciśnienia i jej wielokrotności

·   mierzy ciśnienie atmosferyczne za pomocą barometru

·   wykazuje, że skutek nacisku na podłoże, ciała o ciężarze  zależy od wielkości powierzchni zetknięcia ciała z podłożem

·   oblicza ciśnienie za pomocą wzoru

·   przelicza jednostki ciśnienia

·   mierzy ciśnienie w oponie samochodowej

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z wielkości występujących w tym wzorze

·   opisuje zależność ciśnienia atmosferycznego od wysokości nad poziomem morza

·   rozpoznaje zjawiska, w których istotną rolę odgrywa ciśnienie atmosferyczne i urządzenia, do działania, których jest ono niezbędne

·   wyjaśnia zasadę działania wybranego urządzenia, w którym istotną rolę odgrywa ciśnienie

·   wyznacza doświadczalnie ciśnienie atmosferyczne za pomocą strzykawki i siłomierza

1.5. Sporządzamy wykresy

·   na podstawie wyników zgromadzonych w tabeli sporządza wykres zależności jednej wielkości fizycznej od drugiej w podanym wcześniej układzie osi

·   na podstawie wyników zgromadzonych w tabeli sporządza samodzielnie wykres zależności jednej wielkości fizycznej od drugiej

·   wykazuje, że jeśli dwie wielkości są do siebie wprost proporcjonalne, to wykres zależności jednej od drugiej jest półprostą wychodzącą z początku układu osi

·   wyciąga wnioski o wartościach wielkości fizycznych na podstawie kąta nachylenia wykresu do osi poziomej

 

2. Niektóre właściwości fizyczne ciał

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

2.1. Trzy stany skupienia ciał

·   wymienia stany skupienia ciał i podaje ich przykłady

·   podaje przykłady ciał kruchych, sprężystych i plastycznych

·   opisuje stałość objętości i nieściśliwość cieczy

·   wykazuje doświadczalnie ściśliwość gazów

·   wykazuje doświadczalnie zachowanie objętości ciała stałego przy zmianie jego kształtu

·   podaje przykłady zmian właściwości ciał spowodowanych zmianą temperatury i skutki spowodowane przez tę zmianę

·   opisuje właściwości plazmy

 

2.2. Zmiany stanów skupienia ciał

·   podaje przykłady topnienia, krzepnięcia, parowania

·   podaje temperatury krzepnięcia i wrzenia wody

·   odczytuje z tabeli temperatury topnienia i wrzenia

·   wymienia i opisuje zmiany stanów skupienia ciał

·   odróżnia wodę w stanie gazowym (jako niewidoczną) od mgły i chmur

·   podaje przykłady skraplania, sublimacji i resublimacji

·   opisuje zależność temperatury wrzenia od ciśnienia

·   opisuje zależność szybkości parowania od temperatury

·   wykazuje doświadczalnie zmiany objętości ciał podczas krzepnięcia

·   wyjaśnia przyczyny skraplania pary wodnej zawartej w powietrzu, np. na okularach, szklankach i potwierdza to doświadczalnie

2.3. Rozszerzalność temperaturowa ciał

·   podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej w życiu codziennym i technice

·   podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej ciał stałych, cieczy i gazów

·   opisuje anomalną rozszerzalność wody i jej znaczenie w przyrodzie

·   opisuje zachowanie taśmy bimetalicznej przy jej ogrzewaniu

·   za pomocą symboli  i  lub  i  zapisuje fakt, że przyrost długości drutów lub objętości cieczy jest wprost proporcjonalny do przyrostu temperatury

·   wykorzystuje do obliczeń prostą proporcjonalność przyrostu długości do przyrostu temperatury

·   wyjaśnia zachowanie taśmy bimetalicznej podczas jej ogrzewania

·   wymienia zastosowania praktyczne taśmy bimetalicznej

 

 

 

 

 

 

 

3. Cząsteczkowa budowa ciał

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

3.1. Sprawdzamy prawdziwość hipotezy o cząsteczkowej budowie ciał

·   podaje przykłady dyfuzji w cieczach i gazach

·   opisuje doświadczenie uzasadniające hipotezę o cząsteczkowej budowie ciał

·   opisuje zjawisko dyfuzji

·   przelicza temperaturę wyrażoną w skali Celsjusza na tę samą temperaturę w skali Kelvina i na odwrót

·   wykazuje doświadczalnie zależność szybkości dyfuzji od temperatury

·   opisuje związek średniej szybkości cząsteczek gazu lub cieczy z jego temperaturą

·   wyjaśnia, dlaczego dyfuzja w cieczach przebiega wolniej niż w gazach

·   uzasadnia wprowadzenie skali Kelvina

·   opisuje ruchy Browna

3.2. Siły międzyczą-steczkowe

·   podaje przyczyny tego, że ciała stałe i ciecze nie rozpadają się na oddzielne cząsteczki

·   na wybranym przykładzie opisuje zjawisko napięcia powierzchniowego, demonstrując odpowiednie doświadczenie

·   wyjaśnia rolę mydła i detergentów

·   podaje przykłady działania sił spójności i sił przylegania

·   podaje przykłady wykorzystania zjawiska włoskowatości w przyrodzie

·   wyjaśnia zjawisko menisku wklęsłego i włoskowatości

3.3. Różnice w cząsteczkowej budowie ciał stałych, cieczy i gazów

·   podaje przykłady pierwiastków i związków chemicznych

·   wyjaśnia, dlaczego gazy są ściśliwe a ciała stałe nie

·   podaje przykłady atomów i cząsteczek

·   opisuje różnice w budowie ciał stałych, cieczy i gazów

·   wyjaśnia pojęcia: atomu, cząsteczki, pierwiastka i związku chemicznego

·   objaśnia, co to znaczy, że ciało stałe ma budowę krystaliczną

·   doświadczalnie szacuje średnicę cząsteczki oleju

3.4. Od czego zależy ciśnienie gazu w zamkniętym zbiorniku?

·   podaje przykłady sposobów, którymi można zmienić ciśnienie gazu w zamkniętym zbiorniku, np. w dętce rowerowej

·   wyjaśnia, dlaczego na wewnętrzne ściany zbiornika gaz wywiera parcie

·   wyjaśnia, dlaczego ciśnienie gazu w zbiorniku zamkniętym zależy od ilości gazu, jego objętości i temperatury

 

 

4. Jak opisujemy ruch?

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

4.1, 4.2. Układ odniesienia. Tor ruchu, droga

·   rozróżnia pojęcia tor ruchu i droga

·   klasyfikuje ruchy ze względu na kształt toru

·   opisuje ruch ciała w podanym układzie odniesienia

·   obiera układ odniesienia i opisuje ruch prostoliniowy w tym układzie

·   opisuje położenie ciała za pomocą współrzędnej x

·   oblicza przebytą przez ciało drogę ruchem prostoliniowym jako

·   wyjaśnia, co to znaczy, że spoczynek i ruch są względne

·   rozróżnia drogę i przemieszczenie

4.3. Ruch prostoliniowy jednostajny

·   wymienia cechy charakteryzujące ruch prostoliniowy jednostajny

·   na podstawie różnych wykresów  odczytuje drogę przebywaną przez ciało w różnych odstępach czasu

·   doświadczalnie bada ruch jednostajny prostoliniowy i formułuje wniosek

·   sporządza wykres zależności  na podstawie wyników doświadczenia zgromadzonych w tabeli

·   wykonuje zadania obliczeniowe, oblicza czas, wiedząc że s ~ t

4.4.1. Wartość prędkości (szybkość) ciała w ruchu jednostajnym prostoliniowym

·   zapisuje wzór  i nazywa występujące w nim wielkości

·   oblicza wartość prędkości ze wzoru

·   oblicza drogę przebytą przez ciało na podstawie wykresu zależności

·   wartość prędkości w km/h wyraża w m/s i na odwrót

·   sporządza wykres zależności  na podstawie danych z tabeli

·   podaje interpretację fizyczną pojęcia szybkości

·   przekształca wzór  i oblicza każdą z występujących w nim wielkości

·   wykonuje zadania obliczeniowe, korzystając ze wzoru  i  wykresów s(t) i u(t)

4.4.2. Prędkość w ruchu jednostajnym prostoliniowym

·   na przykładzie wymienia cechy prędkości, jako wielkości wektorowej

·   uzasadnia potrzebę wprowadzenia do opisu ruchu wielkości wektorowej –prędkości

·   opisuje ruch prostoliniowy jednostajny używając pojęcia prędkości

·   podaje przykład dwóch wektorów przeciwnych

·   rysuje wektor obrazujący prędkość o zadanej wartości (przyjmując odpowiednią jednostkę)

4.5. Średnia wartość prędkości (średnia szybkość). Prędkość chwilowa

·   oblicza średnią wartość prędkości

·   wyznacza doświadczalnie średnią wartość prędkości biegu lub pływania lub jazdy na rowerze (9.2)

·   planuje czas podróży na podstawie mapy i oszacowanej średniej szybkości pojazdu

·   odróżnia średnią wartość prędkości od chwilowej wartości prędkości

·   wyjaśnia, że pojęcie „prędkość” w znaczeniu fizycznym to prędkość chwilowa

·   wykonuje zadania obliczeniowe, posługując się średnią wartością prędkości

·   podaje definicję prędkości średniej

·   opisuje ruch, w którym wartość przemieszczenia jest równa drodze

·   odróżnia wartość średniej prędkości od średniej wartości prędkości

4.6. Ruch prostoliniowy jednostajnie przyspieszony

·   podaje przykłady ruchu przyspieszonego i opóźnionego

·   opisuje ruch jednostajnie przyspieszony

·   z wykresu zależności  odczytuje przyrosty szybkości w określonych jednakowych odstępach czasu

·   sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   ustala rodzaj ruchu na podstawie wykresów u(t), odczytuje przyrosty szybkości w podanych odstępach czasu

4.7. Przyspieszenie w ruchu prostoliniowym jednostajnie przyspieszonym

·   podaje wartość przyspieszenia ziemskiego

·   podaje przykłady ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   podaje wzór na wartość przyspieszenia

·   podaje jednostki przyspieszenia

·   posługuje się pojęciem wartości przyspieszenia do opisu ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   przekształca wzór  i oblicza każdą wielkość z tego wzoru

·   sporządza wykres zależności  dla ruchu jednostajnie przyspieszonego

·   podaje interpretację fizyczną pojęcia przyspieszenia

·   sporządza wykres zależności u(t), znając wartość przyspieszenia

4.8. Droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym

 

 

 

·   oblicza drogę przebytą ruchem jednostajnie przyspieszonym na podstawie wykresu u(t)

4.9. Ruch jednostajnie opóźniony

 

 

 

·   opisuje ruch jednostajnie opóźniony

·   oblicza drogę do chwili zatrzymania się na podstawie wykresu u(t)

·   wyjaśnia, dlaczego do obliczeń dotyczących ruchu opóźnionego nie można stosować wzoru na wartość przyspieszenia

 

5. Siły w przyrodzie

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

5.1. Rodzaje i skutki oddziaływań

·   rozpoznaje na przykładach oddziaływania bezpośrednie i na odległość

·   potrafi pokazać na przykładach, że oddziaływania są wzajemne

·   podaje przykłady oddziaływań grawitacyjnych, elektrostatycznych, magnetycznych, elektromagnetycznych

·   podaje przykłady statycznych i dynamicznych skutków oddziaływań

·   podaje przykłady układów ciał wzajemnie oddziałujących

·   wskazuje siły wewnętrzne i zewnętrzne w układzie ciał oddziałujących

5.2. Wypadkowa sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej. Siły równoważące się

·   podaje przykład dwóch sił równoważących się

·   podaje przykład wypadkowej dwóch sił zwróconych zgodnie i przeciwnie

·   oblicza wartość i określa zwrot wypadkowej dwóch sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej o zwrotach zgodnych i przeciwnych

·   oblicza wartość i określa zwrot siły równoważącej kilka sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej

·   oblicza wartość i określa zwrot wypadkowej kilku sił działających na ciało wzdłuż jednej prostej o zwrotach zgodnych i przeciwnych

·   oblicza niepewność sumy i różnicy wartości dwóch sił zmierzonych z pewną dokładnością

5.3. Pierwsza zasada dynamiki

·   na prostych przykładach ciał spoczywających wskazuje siły równoważące się

·   rozpoznaje zjawisko bezwładności w podanych przykładach

·   analizuje zachowanie się ciał na podstawie pierwszej zasady dynamiki

·   opisuje doświadczenie potwierdzające pierwszą zasadę dynamiki

·   na przykładzie opisuje zjawisko bezwładności

 

5.4. Trzecia zasada dynamiki

·   objaśnia zasadę akcji i reakcji na wskazanym przykładzie

·   wykazuje doświadczalnie, że siły wzajemnego oddziaływania mają jednakowe wartości, ten sam kierunek, przeciwne zwroty i różne punkty przyłożenia

·   na dowolnym przykładzie wskazuje siły wzajemnego oddziaływania, rysuje je i podaje cechy tych sił

·   opisuje zjawisko odrzutu

·   opisuje doświadczenie i przeprowadza rozumowanie, z którego wynika, że siły akcji i reakcji mają jednakową wartość

5.5. Siły sprężystości

 

 

 

·   wyjaśnia, że w skutek rozciągania lub ściskania ciała pojawiają się w nim siły dążące do przywrócenia początkowych rozmiarów i kształtów, czyli siły sprężystości

·   wykazuje, że siła sprężystości jest wprost proporcjonalna do wydłużenia

·   wyjaśnia, na czym polega sprężystość podłoża, na którym kładziemy przedmiot

5.6. Siła oporu powietrza. Siła tarcia

·   podaje przykłady, w których na ciała poruszające się w powietrzu działa siła oporu powietrza

·   wymienia niektóre sposoby zmniejszania i zwiększania tarcia

·   podaje przykłady świadczące o tym, że wartość siły oporu powietrza wzrasta wraz ze wzrostem szybkości ciała

·   wykazuje doświadczalnie, że siły tarcia występujące przy toczeniu mają mniejsze wartości niż przy przesuwaniu jednego ciała po drugim

·   podaje przykłady pożytecznych i szkodliwych skutków działania sił tarcia

·   podaje przyczyny występowania sił tarcia

·   wykazuje doświadczalnie, że wartość siły tarcia kinetycznego nie zależy od pola powierzchni styku ciał przesuwających się względem siebie, a zależy od rodzaju powierzchni ciał trących o siebie i wartości siły dociskającej te ciała do siebie

·   rozwiązuje jakościowo problemy dotyczące siły tarcia

5.7.1. Siła parcia cieczy i gazów na ścianki zbiornika.

Ciśnienie hydrostatyczne

·   podaje przykłady parcia gazów i cieczy na ściany zbiornika

·   podaje przykłady wykorzystania prawa Pascala w urządzeniach hydraulicznych

·   podaje prawo Pascala

·   wskazuje przyczyny występowania ciśnienia hydrostatycznego

·   opisuje praktyczne skutki występowania ciśnienia hydrostatycznego

·   wskazuje, od czego zależy ciśnienie hydrostatyczne

·   wykorzystuje prawo Pascala w zadaniach obliczeniowych

·   wykorzystuje wzór na ciśnienie hydrostatyczne w zadaniach obliczeniowych

·   objaśnia zasadę działania podnośnika hydraulicznego i hamulca samochodowego

·   podaje wyniki obliczeń zaokrąglone do dwóch i trzech cyfr znaczących

·   wyprowadza wzór na ciśnienie słupa cieczy na dnie cylindrycznego naczynia

·   opisuje wykorzystanie praktyczne naczyń połączonych

5.7.2. Siła wyporu i jej wyznaczanie. Prawo Archimedesa

·   wyznacza doświadczalnie wartość siły wyporu działającej na ciało zanurzone w cieczy (9.3)

·   podaje przykłady działania siły wyporu w powietrzu

·   podaje warunek pływania i tonięcia ciała zanurzonego w cieczy

·   podaje wzór na wartość siły wyporu i wykorzystuje go do wykonywania obliczeń

·   wyjaśnia pływanie i tonięcie ciał, wykorzystując zasady dynamiki

·   przeprowadza rozumowanie związane z wyznaczeniem wartości siły wyporu

·   wyprowadza wzór na wartość siły wyporu działającej na prostopadłościenny klocek zanurzony w cieczy

·   wyjaśnia pochodzenie siły nośnej i zasadę unoszenia się samolotu

5.8. Druga zasada dynamiki

·   opisuje ruch ciała pod działaniem stałej siły wypadkowej zwróconej tak samo jak prędkość

·   zapisuje wzorem drugą zasadę dynamiki i odczytuje ten zapis

·   stosuje wzór a = F/m do rozwiązywania zadań

·   oblicza każdą z wielkości we wzorze

·   podaje wymiar 1 niutona

·   przez porównanie wzorów  i  uzasadnia, że współczynnik g to wartość przyspieszenia, z jakim spadają ciała

·   oblicza drogi przebyte w ruchu jednostajnie przyspieszonym w kolejnych jednakowych przedziałach czasu

5.9. Jeszcze o siłach działających w przyrodzie

 

 

 

·   stosuje w prostych zadaniach zasadę zachowania pędu

·   stosuje zasady dynamiki w skomplikowanych problemach jakościowych

 

6. Praca. Moc. Energia

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

6.1. Praca mechaniczna

·   podaje przykłady wykonania pracy w sensie fizycznym

·   podaje jednostkę pracy (1 J)

·   podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

·   oblicza pracę ze wzoru

·   wyraża jednostkę pracy

·   podaje ograniczenia stosowalności wzoru

·   oblicza każdą z wielkości we wzorze

·   sporządza wykres zależności oraz , odczytuje i oblicza pracę na podstawie tych wykresów

·   wykonuje zadania wymagające stosowania równocześnie wzorów    W = Fs, F = mg

·    

6.2. Moc

·   wyjaśnia, co to znaczy, że urządzenia pracują z różną mocą

·   podaje jednostkę mocy 1 W

·   podaje przykłady urządzeń pracujących z różną mocą

·   oblicza moc na podstawie wzoru

·   podaje jednostki mocy i przelicza je

·   objaśnia sens fizyczny pojęcia mocy

·   oblicza każdą z wielkości ze wzoru

·   oblicza moc na podstawie wykresu zależności

·   wykonuje zadania złożone, stosując wzory P = W/t, W =Fs, F = mg

6.3. Energia w przyrodzie. Energia mechaniczna

·   wyjaśnia, co to znaczy, że ciało posiada energię mechaniczną

·   podaje jednostkę energii 1 J

·   podaje przykłady zmiany energii mechanicznej przez wykonanie pracy

·   wyjaśnia pojęcia układu ciał wzajemnie oddziałujących oraz sił wewnętrznych w układzie i zewnętrznych spoza układu

·   wyjaśnia i zapisuje związek

6.4. Energia potencjalna i kinetyczna

·   podaje przykłady ciał posiadających energię potencjalną ciężkości i energię kinetyczną

·   wymienia czynności, które należy wykonać, by zmienić energię potencjalną ciała

·   opisuje każdy z rodzajów energii mechanicznej

·   oblicza energię potencjalną ciężkości ze wzoru i  kinetyczną ze wzoru

·   oblicza energię potencjalną względem dowolnie wybranego poziomu zerowego

·   oblicza każdą wielkość ze wzorów ,

·   za pomocą obliczeń udowadnia, że DEk = Wsiły wypadkowej

6.5. Zasada zachowania energii mechanicznej

·   omawia przemiany energii mechanicznej na podanym przykładzie

·   podaje przykłady przemiany energii potencjalnej w kinetyczną i na odwrót, posługując się zasadą zachowania energii mechanicznej

·   stosuje zasadę zachowania energii mechanicznej do rozwiązywania zadań obliczeniowych

·   objaśnia i oblicza sprawność urządzenia mechanicznego

6.6. Dźwignia jako urządzenie ułatwiające wykonywanie pracy. Wyznaczanie masy za pomocą dźwigni dwustronnej

·   wskazuje w swoim otoczeniu przykłady dźwigni dwustronnej i wyjaśnia jej praktyczną przydatność

·   opisuje zasadę działania dźwigni dwustronnej

·   podaje warunek równowagi dźwigni dwustronnej

·   wyznacza doświadczalnie nieznaną masę za pomocą dźwigni dwustronnej, linijki i ciała o znanej masie (9.4)

·   opisuje zasadę działania bloku nieruchomego i kołowrotu

·   oblicza każdą wielkość ze wzoru Fr1 = F2 r2

·   na podstawie odpowiedniego rozumowania wyjaśnia, w jaki sposób maszyny proste ułatwiają nam wykonywanie pracy

·   oblicza niepewność pomiaru masy metodą najmniej korzystnego przypadku

 

 

 

 

 

 

 

7. Przemiany energii w zjawiskach cieplnych

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

7.1. Energia wewnętrzna i jej zmiany przez wykonanie pracy

·   podaje przykłady, w których na skutek wykonania pracy wzrosła energia wewnętrzna ciała

·   wymienia składniki energii wewnętrznej

·   opisuje związek średniej energii kinetycznej cząsteczek z temperaturą

·   wyjaśnia, dlaczego podczas ruchu z tarciem nie jest spełniona zasada zachowania energii mechanicznej

·   wyjaśnia, dlaczego przyrost temperatury ciała świadczy o wzroście jego energii wewnętrznej

·   podaje i objaśnia związek Ew śr ~ T

7.2. Cieplny przepływ energii. Rola izolacji cieplnej

·   podaje przykłady przewodników i izolatorów ciepła  oraz ich zastosowania

·   opisuje przepływ ciepła (energii) od ciała o wyższej temperaturze do ciała o niższej temperaturze, następujący przy zetknięciu tych ciał

·   opisuje rolę izolacji cieplnej w życiu codziennym

·   wykorzystując model budowy materii, objaśnia zjawisko przewodzenia ciepła

·   wymienia sposoby zmiany energii wewnętrznej ciała

·   formułuje pierwszą zasadę termodynamiki

7.3. Zjawisko konwekcji

·   objaśnia zjawisko konwekcji na przykładzie

·   podaje przykłady występowania konwekcji w przyrodzie

·   wyjaśnia zjawisko konwekcji

·   opisuje znaczenie konwekcji w prawidłowym oczyszczaniu powietrza w mieszkaniach

·   uzasadnia, dlaczego w cieczach i gazach przepływ energii odbywa się głównie przez konwekcję

7.4. Ciepło właściwe

·   odczytuje z tabeli wartości ciepła właściwego

·   analizuje znaczenie dla przyrody, dużej wartości ciepła właściwego wody

·   opisuje proporcjonalność ilości dostarczonego ciepła do masy ogrzewanego ciała i przyrostu jego temperatury

·   oblicza ciepło właściwe na podstawie wzoru

·   na podstawie proporcjonalności ,  definiuje ciepło właściwe substancji

·   oblicza każdą wielkość ze wzoru

·   wyjaśnia sens fizyczny pojęcia ciepła właściwego

·   sporządza bilans cieplny dla wody i oblicza szukaną wielkość

·   opisuje zasadę działania wymiennika ciepła i chłodnicy

·   opisuje zależność szybkości przekazywania ciepła od różnicy temperatur stykających się ciał

7.5. Przemiany energii podczas topnienia. Wyznaczanie ciepła topnienia lodu

·   odczytuje z tabeli temperaturę topnienia i ciepło topnienia

·   opisuje zjawisko topnienia (stałość temperatury, zmiany energii wewnętrznej topniejących ciał)

·   podaje przykład znaczenia w przyrodzie dużej wartości ciepła topnienia lodu

·   opisuje proporcjonalność ilości dostarczanego ciepła w temperaturze topnienia do masy ciała, które chcemy stopić

·   na podstawie proporcjonalności definiuje ciepło topnienia substancji

·   oblicza każdą wielkość ze wzoru

·   wyjaśnia sens fizyczny pojęcia ciepła topnienia

·   objaśnia, dlaczego podczas topnienia i krzepnięcia temperatura pozostaje stała, mimo zmiany energii wewnętrznej

·   doświadczalnie wyznacza ciepło topnienia lodu

Przemiany energii podczas parowania i skraplania

·   opisuje zależność szybkości parowania od temperatury

·   odczytuje z tabeli temperaturę wrzenia i ciepło parowania

·   analizuje (energetycznie) zjawisko parowania i wrzenia

·   opisuje proporcjonalność ilości dostarczanego ciepła do masy cieczy zamienianej w parę

·   podaje przykłady znaczenia w przyrodzie dużej wartości ciepła parowania wody

·   opisuje zależność temperatury wrzenia od zewnętrznego ciśnienia

·   na podstawie proporcjonalności  definiuje ciepło parowania

·   oblicza każdą wielkość ze wzoru

·   wyjaśnia sens fizyczny pojęcia ciepła parowania

·   opisuje zasadę działania chłodziarki

·   opisuje zasadę działania silnika spalinowego czterosuwowego

8. Drgania i fale sprężyste

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

8.1. Ruch drgający

·   wskazuje w otoczeniu przykłady ciał wykonujących ruch drgający

·   objaśnia, co to są drgania gasnące

·   podaje znaczenie pojęć: położenie równowagi, wychylenie, amplituda, okres, częstotliwość dla ruchu wahadła i ciężarka na sprężynie

·   opisuje przemiany energii w ruchu drgającym

·   odczytuje amplitudę i okres z wykresu  dla drgającego ciała

·   opisuje przykłady drgań tłumionych i wymuszonych

8.2. Wahadło. Wyznaczanie okresu i częstotliwości drgań

 

·   doświadczalnie wyznacza okres i częstotliwość drgań wahadła i ciężarka na sprężynie (9.12)

·   opisuje zjawisko izochronizmu wahadła

·   wykorzystuje drugą zasadę dynamiki do opisu ruchu wahadła

8.3. Fale sprężyste

·   demonstruje falę poprzeczną i podłużną

·   podaje różnice między tymi falami

·   demonstrując falę, posługuje się pojęciami długości fali, szybkości rozchodzenia się fali, kierunku rozchodzenia się fali

·   wykazuje w doświadczeniu, że fala niesie energię i może wykonać pracę

·   opisuje mechanizm przekazywania drgań jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fali na napiętej linie i sprężynie

·   stosuje wzory  oraz  do obliczeń

·   uzasadnia, dlaczego fale podłużne mogą się rozchodzić w ciałach stałych, cieczach i gazach, a fale poprzeczne tylko w ciałach stałych

8.4. Dźwięki i wielkości, które je opisują. Badanie związku częstotliwości drgań z wysokością dźwięku. Ultradźwięki i infradźwięki

·   wytwarza dźwięki o małej i dużej częstotliwości (9.13)

·   wymienia, od jakich wielkości fizycznych zależy wysokość i głośność dźwięku

·   wyjaśnia, jak zmienia się powietrze, gdy rozchodzi się w nim fala akustyczna

·   opisuje mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych

·   podaje rząd wielkości szybkości fali dźwiękowej w powietrzu

·   wyjaśnia, co nazywamy ultradźwiękami i infradźwiękami

·   opisuje doświadczalne badanie związku częstotliwości drgań źródła z wysokością dźwięku

·   podaje cechy fali dźwiękowej (częstotliwość 16 Hz–20000 Hz, fala podłużna, szybkość w powietrzu)

·   opisuje występowanie w przyrodzie i zastosowania infradźwięków i ultradźwięków (np. w medycynie)

·   rysuje wykres obrazujący drgania cząstek ośrodka, w którym rozchodzą się dźwięki wysokie i niskie, głośne i ciche

9. O elektryczności statycznej

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

9.1. Elektryzowanie przez tarcie i zetknięcie z ciałem naelektryzowanym

·   opisuje budowę atomu i jego składniki

·   elektryzuje ciało przez potarcie i zetknięcie z ciałem naelektryzowanym (9.6)

·   wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez tarcie

·   objaśnia elektryzowanie przez dotyk

·   określa jednostkę ładunku (1 C) jako wielokrotność ładunku elementarnego

·   wyjaśnia elektryzowanie przez tarcie (analizuje przepływ elektronów)

 

9.2. Siły wzajemnego oddziaływania ciał naelektryzowanych

·   bada doświadczalnie oddziaływanie między ciałami naelektryzowanymi przez tarcie i formułuje wnioski

·   bada doświadczalnie oddziaływania między ciałami naelektryzowanymi przez zetknięcie i formułuje wnioski

·   podaje jakościowo, od czego zależy wartość siły wzajemnego oddziaływania ciał naelektryzowanych

·   podaje i objaśnia prawo Coulomba

·   rysuje wektory sił wzajemnego oddziaływania dwóch kulek naelektryzowanych różnoimiennie lub jednoimiennie

9.3. Przewodniki i izolatory

·   podaje przykłady przewodników i izolatorów

·   opisuje budowę przewodników i izolatorów (rolę elektronów swobodnych)

·   objaśnia pojęcie „jon”

·   opisuje budowę krystaliczną soli kuchennej

·   wyjaśnia, jak rozmieszczony jest, uzyskany na skutek naelektryzowania, ładunek w przewodniku, a jak w izolatorze

·   potrafi doświadczalnie wykryć, czy ciało jest przewodnikiem czy izolatorem

9.4. Zjawisko indukcji elektrostatycznej. Zasada zachowania ładunku

·   objaśnia budowę i zasadę działania elektroskopu

·   analizuje przepływ ładunków podczas elektryzowania przez dotyk, stosując zasadę zachowania ładunku

·   opisuje mechanizm zobojętniania ciał naelektryzowanych (metali i dielektryków)

·   wyjaśnia uziemianie ciał

·   demonstruje elektryzowanie przez indukcję

·   wyjaśnia elektryzowanie przez indukcję

·   wyjaśnia mechanizm wyładowań atmosferycznych

·   objaśnia, kiedy obserwujemy polaryzację izolatora

9.5. Pole elektrostatyczne

 

 

·   opisuje oddziaływanie ciał naelektryzowanych na odległość, posługując się pojęciem pola elektrostatycznego

·   opisuje siły działające na ładunek umieszczony w centralnym i jednorodnym polu elektrostatycznym

·   uzasadnia, że pole elektrostatyczne posiada energię

9.6. Napięcie elektryczne

 

 

 

·   Wyprowadza wzór na napięcie między dwoma punktami pola elektrycznego

·   rozwiązuje złożone zadania ilościowe

 

 

 

10. Prąd elektryczny

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

10.1. Prąd elektryczny w metalach. Napięcie elektryczne

·   podaje jednostkę napięcia (1 V)

·   wskazuje woltomierz, jako przyrząd do pomiaru napięcia

·   opisuje przepływ prądu w przewodnikach, jako ruch elektronów swobodnych

·   posługuje się intuicyjnie pojęciem napięcia elektrycznego

·   wymienia i opisuje skutki przepływu prądu w przewodnikach

·   za pomocą modelu wyjaśnia pojęcie i rolę napięcia elektrycznego

·   zapisuje wzór definicyjny napięcia elektrycznego

·   wykonuje obliczenia, stosując definicję napięcia

 

10.2. Źródła prądu. Obwód elektryczny

·   wymienia źródła napięcia: ogniwo, akumulator, prądnica

·   buduje najprostszy obwód składający się z ogniwa, żarówki (lub opornika) i wyłącznika

·   rysuje schemat najprostszego obwodu, posługując się symbolami elementów wchodzących w jego skład

·   wskazuje kierunek przepływu elektronów w obwodzie i umowny kierunek prądu

·   mierzy napięcie na żarówce (oporniku)

 

10.3. Natężenie prądu

·   podaje jednostkę natężenia prądu (1 A)

·   buduje najprostszy obwód prądu i mierzy natężenie prądu w tym obwodzie

·   oblicza natężenie prądu ze wzoru

·   objaśnia proporcjonalność

·   oblicza każdą wielkość ze wzoru

·   przelicza jednostki ładunku (1 C, 1 Ah, 1 As)

·   wykorzystuje w problemach jakościowych związanych z przepływem prądu zasadę zachowania ładunku

10.4. Prawo Ohma. Wyznaczanie oporu elektrycznego przewodnika

·   podaje jego jednostkę

·   buduje prosty obwód (jeden odbiornik) według schematu

·   mierzy napięcie i natężenie prądu na odbiorniku

·   podaje prawo Ohma

·   oblicza opór przewodnika na podstawie wzoru

·   oblicza opór, korzystając z wykresu I(U)

·   wykazuje doświadczalnie proporcjonalność  i definiuje opór elektryczny przewodnika (9.8)

·   oblicza wszystkie wielkości ze wzoru

·   sporządza wykresy I(U) oraz odczytuje wielkości fizyczne na podstawie wykresów

·   uwzględnia niepewności pomiaru na wykresie zależności I(U)

10.5. Obwody elektryczne i ich schematy

·   mierzy natężenie prądu w różnych miejscach obwodu, w którym odbiorniki są połączone szeregowo lub równolegle

·   mierzy napięcie na odbiornikach wchodzących w skład obwodu, gdy odbiorniki są połączone szeregowo lub równolegle

·   wykazuje doświadczalnie, że odbiorniki połączone szeregowo mogą pracować tylko równocześnie, a połączone równolegle mogą pracować niezależnie od pozostałych

·   rysuje schematy obwodów elektrycznych, w skład których wchodzi kilka odbiorników

·   buduje obwód elektryczny zawierający kilka odbiorników według podanego schematu (9.7)

·   objaśnia, dlaczego odbiorniki połączone szeregowo mogą pracować tylko równocześnie, a połączone równolegle mogą pracować niezależnie od pozostałych

·   wyjaśnia, dlaczego urządzenia elektryczne są włączane do sieci równolegle

·   oblicza opór zastępczy w połączeniu szeregowym i równoległym odbiorników

·   objaśnia rolę bezpiecznika w instalacji elektrycznej

·   wyjaśnia przyczyny zwarcie w obwodzie elektrycznym

·   wyjaśnia przyczyny porażeń prądem elektrycznym

·   oblicza niepewności przy pomiarach miernikiem cyfrowym

10.6. Praca i moc prądu elektrycznego

·   odczytuje i objaśnia dane z tabliczki znamionowej odbiornika

·   odczytuje zużytą energię elektryczną na liczniku

·   podaje przykłady pracy wykonanej przez prąd elektryczny

·   podaje jednostki pracy prądu 1 J, 1 kWh

·   podaje jednostkę mocy 1 W, 1 kW

·   podaje rodzaj energii, w jaki zmienia się energia elektryczna w doświadczeniu, w którym wyznaczamy ciepło właściwe wody za pomocą czajnika elektrycznego

·   oblicza pracę prądu elektrycznego ze wzoru

·   oblicza moc prądu ze wzoru

·   przelicza jednostki pracy oraz mocy prądu

·   opisuje doświadczalne wyznaczanie mocy żarówki (9.9)

·   objaśnia sposób, w jaki wyznacza się ciepło właściwe wody za pomocą czajnika elektrycznego (9.5)

·   oblicza każdą z wielkości występujących we wzorach

·   opisuje przemiany energii elektrycznej w grzałce, silniku odkurzacza, żarówce

·   objaśnia sposób dochodzenia do wzoru

·   wykonuje obliczenia

·   zaokrągla wynik do trzech cyfr znaczących

·   rozwiązuje problemy związane z przemianami energii w odbiornikach energii elektrycznej

·   podaje definicję sprawności urządzeń elektrycznych

·   podaje przykłady możliwości oszczędzania energii elektrycznej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11. Zjawiska magnetyczne. Fale elektromagnetyczne

 

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

11.1. Właściwości magnesów trwałych

·   podaje nazwy biegunów magnetycznych i opisuje oddziaływania między nimi

·   opisuje sposób posługiwania się kompasem

·   opisuje zachowanie igły magnetycznej w pobliżu magnesu

·   wyjaśnia zasadę działania kompasu

·   opisuje oddziaływanie magnesu na żelazo i podaje przykłady wykorzystania tego oddziaływania

·   do opisu oddziaływania używa pojęcia pola magnetycznego

·   za pomocą linii przedstawia pole magnetyczne magnesu i Ziemi

·   podaje przykłady zjawisk związanych z magnetyzmem ziemskim

11.2. Przewodnik z prądem jako źródło pola magnetycznego

·   demonstruje działanie prądu w przewodniku na igłę magnetyczną umieszczoną w pobliżu, w tym: zmiany kierunku wychylenia igły przy zmianie kierunku prądu oraz zależność wychylenia igły od pierwotnego jej ułożenia względem przewodnika (9.10)

·   opisuje działanie elektromagnesu na znajdujące się w pobliżu przedmioty żelazne i magnesy

·   stosuje regułę prawej dłoni w celu określenia położenia biegunów magnetycznych dla zwojnicy, przez którą płynie prąd elektryczny

·   opisuje budowę elektromagnesu

·   opisuje pole magnetyczne zwojnicy

·   opisuje rolę rdzenia w elektromagnesie

·   wyjaśnia zastosowania elektromagnesu (np. dzwonek elektryczny)

·   opisuje właściwości magnetyczne substancji

·   wyjaśnia, dlaczego nie można uzyskać pojedynczego bieguna magnetycznego

11.3. Zasada działania silnika zasilanego prądem stałym

·   objaśnia, jakie przemiany energii zachodzą w silniku elektrycznym

·   podaje przykłady urządzeń z silnikiem

·   na podstawie oddziaływania elektromagnesu z magnesem wyjaśnia zasadę działania silnika na prąd stały

·   podaje informacje o prądzie zmiennym w sieci elektrycznej

·   buduje model i demonstruje działanie silnika na prąd stały

11.4. Zjawisko indukcji elektromagnetycznej

 

 

 

·   wyjaśnia zjawisko indukcji elektromagnetycznej

·   wskazuje znaczenie odkrycia tego zjawiska dla rozwoju cywilizacji

11.5. Fale elektromagnetyczne

·   wskazuje najprostsze przykłady zastosowania fal elektromagnetycznych

·   nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych (radiowe, mikrofale, promieniowanie podczerwone, światło widzialne, promieniowanie nadfioletowe, rentgenowskie)

·   podaje inne przykłady zastosowania fal elektromagnetycznych

·   omawia widmo fal elektromagnetycznych

·   podaje niektóre ich właściwości (rozchodzenie się w próżni, szybkość , różne długości fal)

·   opisuje fale elektromagnetyczne jako przenikanie się wzajemne pola magnetycznego i elektrycznego

 

 

12. Optyka

 

Temat według programu

Wymagania konieczne (dopuszczająca)

Uczeń:

Wymagania podstawowe (dostateczna)

Uczeń:

Wymagania rozszerzone (dobra)

Uczeń:

Wymagania dopełniające (b. dobra i celująca)

Uczeń:

12.1. Źródła światła. Prostoliniowe rozchodzenie się światła

·   podaje przykłady źródeł światła

·   opisuje sposób wykazania, że światło rozchodzi się po liniach prostych

·   wyjaśnia powstawanie obszarów cienia i półcienia za pomocą prostoliniowego rozchodzenia się światła w ośrodku jednorodnym

·   objaśnia zjawiska zaćmienia Słońca i Księżyca

12.2. Odbicie światła.

·   wskazuje kąt padania i odbicia od powierzchni gładkiej

·   podaje prawo odbicia

·   opisuje zjawisko rozproszenia światła na powierzchniach chropowatych

 

 

12.3. Obrazy w zwierciadłach płaskich

·   wytwarza obraz w zwierciadle płaskim

·   podaje cechy obrazu powstającego w zwierciadle płaskim

·   rysuje konstrukcyjnie obraz punktu lub odcinka w zwierciadle płaskim

·   rysuje konstrukcyjnie obraz dowolnej figury w zwierciadle płaskim

12.4. Obrazy w zwierciadłach kulistych

·   szkicuje zwierciadło kuliste wklęsłe

·   wytwarza obraz w zwierciadle kulistym wklęsłym

·   wskazuje praktyczne zastosowania zwierciadeł kulistych wklęsłych

·   opisuje oś optyczną główną, ognisko, ogniskową i promień krzywizny zwierciadła

·   wykreśla bieg wiązki promieni równoległych do osi optycznej po jej odbiciu od zwierciadła

·   wymienia cechy obrazów otrzymywanych w zwierciadle kulistym

·   rysuje konstrukcyjnie obrazy w zwierciadle wklęsłym

·   objaśnia i rysuje konstrukcyjnie ognisko pozorne zwierciadła wypukłego

12.5. Zjawisko załamania światła na granicy dwóch ośrodków

·   podaje przykłady występowania zjawiska załamania światła

·   doświadczalnie bada zjawisko załamania światła i opisuje doświadczenie (9.11)

·   szkicuje przejście światła przez granicę dwóch ośrodków i oznacza kąt padania i kąt załamania

·   wyjaśnia pojęcie gęstości optycznej (im większa szybkość rozchodzenia się światła w ośrodku tym rzadszy ośrodek)

·   opisuje zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia

·   wyjaśnia budowę światłowodów

·   opisuje ich wykorzystanie w medycynie i do przesyłania informacji

12.6. Przejście światła przez pryzmat. Barwy

·   rozpoznaje tęczę jako efekt rozszczepienia światła słonecznego

·   wyjaśnia rozszczepienie światła w pryzmacie posługując się pojęciem „światło białe”

·   opisuje światło białe, jako mieszaninę barw

·   wyjaśnia pojęcie światła jednobarwnego (monochromatycznego) i prezentuje je za pomocą wskaźnika laserowego

·   wyjaśnia, na czym polega widzenie barwne

·   wyjaśnia działanie filtrów optycznych

12.7. Soczewki skupiające i rozpraszające

·   posługuje się pojęciem ogniska, ogniskowej i osi głównej optycznej

·   opisuje bieg promieni równoległych do osi optycznej, przechodzących przez soczewkę skupiającą i rozpraszającą

·   doświadczalnie znajduje ognisko i mierzy ogniskową soczewki skupiającej

·   oblicza zdolność skupiającą soczewki ze wzoru  i wyraża ją w dioptriach

12.8. Otrzymywanie obrazów za pomocą soczewek. Wady wzroku. Krótkowzroczność i dalekowzroczność

·   wytwarza za pomocą soczewki skupiającej ostry obraz przedmiotu na ekranie (9.14)

·   podaje rodzaje soczewek (skupiająca, rozpraszająca) do korygowania każdej z wad wzroku

·   rysuje konstrukcje obrazów wytworzonych przez soczewki skupiające

·   rozróżnia obrazy rzeczywiste, pozorne, proste, odwrócone, powiększone, pomniejszone

·   wyjaśnia, na czym polegają wady wzroku: krótkowzroczności i dalekowzroczności

·   opisuje zasadę działania prostych przyrządów optycznych (lupa, oko)

·   rysuje konstrukcje obrazów wytworzonych przez soczewki rozpraszające

·   wyjaśnia zasadę działania innych przyrządów optycznych np. aparatu fotograficznego)

·   podaje znak zdolności skupiającej soczewek korygujących krótkowzroczność i dalekowzroczność

12.9. Porównanie rozchodzenia się fal mechanicznych i elektromagnetycznych. Maksymalna szybkość przekazywania informacji

·   wymienia ośrodki, w których rozchodzi się każdy z tych rodzajów fal

·   porównuje szybkość rozchodzenia się obu rodzajów fal

·   wyjaśnia transport energii przez fale sprężyste i elektromagnetyczne

·   porównuje wielkości fizyczne opisujące te fale i ich związki dla obu rodzajów fal

·   opisuje mechanizm rozchodzenia się obu rodzajów fal

·   wymienia sposoby przekazywania informacji i wskazuje rolę fal elektromagnetycznych

 

W odpowiednich miejscach w nawiasach podano numery doświadczeń obowiązkowych zgodnie z podstawą programową.

Umiejętności wymienione w wymaganiach przekrojowych nauczyciel kształtuje na każdej lekcji i przy każdej sprzyjającej okazji.

Dodatkowe informacje